Kompensator kołnierzowy EPDM fig. 1560

Kiedy kompensator gumowy rozwiązuje realny problem?

Kompensator gumowy stosuje się tam, gdzie rurociąg wydłuża się pod wpływem temperatury, pracuje pulsacyjnie albo przenosi drgania z urządzeń wirujących. Jako kompensator rurowy elastomerowy przejmuje przemieszczenia osiowe i boczne, a w dopuszczalnym zakresie pełni także funkcję kompensatora osiowego i kątowego. Efekt jest prosty: mniej hałasu, mniejsze ryzyko rozszczelnienia i mniejsze obciążenie sąsiedniej armatury. W praktyce tłumienie hałasu w rurociągach idzie tu w parze z kompensacją wydłużeń termicznych.

Czym różni się od kompensatora metalowego?

W instalacjach z pompami kompensator gumowy do tłumienia drgań zwykle sprawdza się lepiej niż kompensatory mieszkowe stalowe, gdy najważniejsza jest izolacja wibracji i hałasu. Wersje stalowe lepiej znoszą bardzo wysokie ciśnienia i temperatury, ale są mniej skuteczne w amortyzacji drgań niż wersje elastomerowe. W praktyce wybór zależy od medium, temperatury pracy kompensatora gumowego i zakresu ruchów rurociągu.

Najważniejsze korzyści dla instalacji wyglądają tak:

Gdzie montuje się kompensator do tłumienia drgań?

Kompensator do instalacji pompowych montuje się najbliżej źródła drgań, czyli zwykle przy pompie, turbinie, silniku lub sprężarce. Ważne jest także położenie względem armatury odcinającej i filtrów, bo właśnie te elementy są najbardziej narażone na naprężenia. W dobrze zaprojektowanym układzie kompensator nie maskuje błędów montażowych, tylko przejmuje przewidziane ruchy rurociągu.

Jak zamontować go między pompą a armaturą odcinającą?

Pomiędzy pompą a zaworem odcinającym kompensator gumowy powinien pracować osiowo, bez skręcenia i bez wymuszonego naciągu. Przyłącze kołnierzowe kompensatora wymaga współosiowości przewodów oraz równoległości kołnierzy, bo przekoszenie skraca trwałość mieszka. Rurociąg musi mieć odpowiednie podpory i prowadzenie, ponieważ kompensator nie zastępuje punktów stałych.

Podczas montażu warto dopilnować kilku zasad:

• ustawić element bez ściskania i bez rozciągania ponad dopuszczalny zakres,
• zamontować go jak najbliżej źródła drgań,
• zachować przestrzeń na pracę osiową i boczną,
• sprawdzić dokręcenie po pierwszym rozruchu instalacji.

Jak dobrać średnicę, PN i materiał?

Dobór zaczyna się od średnicy rurociągu, ale sama średnica nie wystarcza. Ciśnienie nominalne PN kompensatora, czyli klasa ciśnieniowa elementu, temperatura pracy, rodzaj medium i sposób przyłącza decydują o tym, czy układ będzie bezpieczny po miesiącu, a nie tylko po uruchomieniu. W standardowych wykonaniach temperatura pracy kompensatora gumowego może sięgać około 130 °C, lecz tę wartość trzeba potwierdzić dla konkretnego modelu i medium.

Przy wyborze sprawdzamy:

• średnicę nominalną DN, czyli wymiar przyłącza rurociągu,
• rzeczywiste ciśnienie robocze oraz wymagane PN,
• maksymalną temperaturę medium i otoczenia,
• zakres przemieszczeń osiowych, bocznych i kątowych,
• odporność chemiczną elastomeru na konkretne medium.

Kompensator do mediów agresywnych powinien mieć w dokumentacji jasno podane DN, PN, materiał mieszka, temperaturę pracy i dopuszczalne przemieszczenia. Zły dobór elastomeru kończy się pęcznieniem gumy, spadkiem wytrzymałości i utratą szczelności. Po przekazaniu parametrów instalacji dobierzemy właściwy wariant EPDM lub NBR oraz typ przyłącza.

Jak rozpoznać, że kompensator wymaga wymiany?

Zużyty kompensator gumowy zwykle daje czytelne sygnały, zanim pojawi się wyciek. Najczęściej widać utratę elastyczności, pęknięcia powierzchni, wybrzuszenia albo ślady przesiąkania przy wywinięciu mieszka i połączeniach. Wzrost hałasu przy pompie także bywa sygnałem, że element przestał skutecznie tłumić drgania.

Do wymiany kwalifikują się najczęściej elementy, w których występują:

• spękania gumy i trwałe odkształcenia,
• korozja lub luz na połączeniach kołnierzowych,
• przecieki przy kołnierzach lub gwintach,
• objawy pracy poza dopuszczalnym zakresem ruchu.

Dostępne wersje i realne korzyści dla instalacji

W praktyce najczęściej wybierane są wersje kołnierzowe, bo dobrze współpracują z armaturą przemysłową i ułatwiają serwis. W mniejszych średnicach sprawdza się również rozwiązanie gwintowane. Długość zabudowy, materiał elastomeru i rodzaj kołnierza trzeba dobrać do konkretnego odcinka rurociągu.

Oferta obejmuje następujące warianty:

• kompensator gwintowany EPDM fig. 701,
• kompensator kołnierzowy EPDM fig. 700,
• kompensator kołnierzowy EPDM fig. 705 z kołnierzami ze stali nierdzewnej,
• kompensator kołnierzowy NBR fig. 1503,
• kompensator kołnierzowy L=130 EPDM fig. 1505,
• kompensator kołnierzowy L=130 NBR fig. 1506,
• kompensator kołnierzowy EPDM fig. 1560,
• kompensator kołnierzowy EPDM fig. 1561,
• kompensator kołnierzowy EPDM fig. 1562.

Dobrze dobrany kompensator gumowy ogranicza awarie, chroni kosztowną armaturę i stabilizuje pracę całego układu nawet przy dużych zmianach temperatury oraz ciśnienia. Prześlij parametry instalacji, a wskażemy model najlepiej dopasowany do medium, średnicy i warunków pracy.

• Stosuj kompensator gumowy tam, gdzie rurociąg przenosi drgania, wydłużenia termiczne i skoki ciśnienia, aby ograniczyć hałas, naprężenia i nieszczelności.
• Wybieraj go zamiast metalowego, gdy priorytetem jest skuteczne tłumienie drgań i izolacja hałasu przy pompach, sprężarkach i silnikach.
• Montuj ten element jak najbliżej źródła drgań, osiowo i bez skręcenia, z zachowaniem współosiowości kołnierzy oraz prawidłowego podparcia rurociągu.
• Dobieraj DN, PN, materiał elastomeru, temperaturę pracy i zakres przemieszczeń do medium oraz warunków instalacji, bo zły dobór szybko obniża szczelność i trwałość.
• Wymieniaj kompensator po pojawieniu się pęknięć, wybrzuszeń, przecieków, luzów na połączeniach lub wzrostu hałasu, aby zapobiec awarii armatury i pomp.